
	Papiamentu is een taal rijk aan spreekwoorden en uitdrukkingen. Roy Evers, schrijver van Papiamentstalige boeken, verklaart. Lees meer van Roy Evers op zijn blog learnforfun.info
	tekst © Roy Evers

Spreekwoorden en uitdrukkingen in Papiamentu

Deze keer is mevrouw Schildpad aan het woord. Van de letterlijke vertaling word je echter niet veel wijzer. De schildpad zegt: "Beter te water dan met de borst omhoog."

'Met de borst omhoog' is in goed Nederlands natuurlijk 'op je rug'. Nu krijg je zoiets als: ‘beter te water dan op mijn rug’. Dat lijkt al wat logischer: mevrouw Schildpad is liever te water dan op haar rug. Maar dan moet je ook nog weten dat een 'morkoi' een landschildpad is. En landschildpadden houden niet van het water. Althans niet om in te zwemmen. Ze poedelen erin, met hun hoofd ver boven water en hun pootjes op een stevige ondergrond.

Wat betekent dit spreekwoord dan? Het venijn zit hem in het ‘na awa’. ‘Awa’ [water] wordt in veel uitdrukkingen gebruikt. ‘Di awa dushi’ dat betekent: van de koude grond. ‘Kohe awa’ zeg je als je in moeilijkheden bent en de straf ervoor boven je hoofd hangt. ‘Bou di su awa’ zeg je als iemand ‘boven zijn theewater’ is. En ‘Baha na awa’ wil zeggen dat je ‘vlug verdwenen’ bent.

Van die laatste uitdrukking moet je het met de verklaring van dit spreekwoord hebben. Mevrouw Schildpad zegt ‘Mihó mi baha na awa’ en bedoelt daarmee: "Ik kan beter snel verdwijnen." Met andere woorden in geval van nood kan zij beter snel verdwijnen dan op haar rug terecht komen. Zoiets als ‘eieren voor je geld kiezen’ of ‘Beter blo Jan dan do Jan’ of ‘He who fights and runs away, may live to fight another day.’