Emmastad van vroeger

Foto’s en dia’s zijn gemaakt door de heer Tom Steenhuisen van Emmastad en het koninklijk bezoek in 1955. De beelden zijn van de verlichting bij voormalig Henderson aan de Schottegatweg, de poort bij de Beatrixlaan en de Wilhelminalaan.

De heer Max Steenhuisen [zoon van Tom Steenhuisen] vertelt over de periode dat hij in Emmastad woonde: “In mijn herinnering – als jochie  – noemden wij onze wijk Rio Canario. Emmastad was alle wijken, Rust en Burgh, Negropont en de raffinaderij. Bij de foto’s is een foto waar mijn vader onder geschreven heeft: ‘huis R.C. 341′. Ik denk dat in 1937 die woningen nog geen straatnaam hadden en genummerd werden.

Familie Steenhuisen
De eerste vrouw van mijn vader overleed in 1933 vlak na de geboorte van de derde zoon. Hij bleef dus met drie jongens achter en trouwde een jaar later met mijn moeder die hij al van vroeger kende. Mijn moeder vertelde dat dát niet zonder slag of stoot ging, want niet alleen trouwde ze met een oudere man, maar die had ook al drie kinderen én ze ging ver weg naar de West ! Arme ouders van mijn moeder, want twee andere dochters trouwden (één met de handschoen) en gingen naar de Oost, naar Indië en hebben daar alle ellende meegemaakt in die oorlog daar met de Jappenkampen.

Mijn moeder kreeg zelf nog vijf kinderen. Ik ben de middelste uit 1942, geboren in de nacht van 14 op 15 februari toen Curacao werd aangevallen door de Duitse duikboten. Het hele Groene Kruisziekenhuis, nu Sanatorium, was geëvacueerd, op een dokter, een verpleegster en een aanstaande moeder na. De raketten vlogen namelijk akelig laag over dat ziekenhuis, dat ook nog hoog gelegen was. Men heeft mij verteld dat ik ook haast had, want ik kwam heel snel ter wereld.
Door het leeftijdsverschil tussen de oudste en de jongste zijn we niet lang met zijn tienen geweest, want mijn oudste broer Han vertrok al in 1947 of 48 naar Nederland voor studie en is later naar Aruba vertrokken waar hij trouwde met Rhoda Frigerio [de zangeres]. Ook de andere twee oudsten zijn vrij snel daarop vertrokken. Paul de derde van de drie oudste broers, woont al vijftig jaar in Vancouver, Canada. Han, Dick en oudste zus Inez zijn intussen overleden.

Fotografie op Curacao in de twintigste eeuw
Mijn moeder vertelde dat die fotografie niet alleen een hobby was, maar ook noodzaak, omdat met zo’n groot gezin de kosten, vooral met studerenden in Nederland, aardig hoog opliepen. Er zijn veel meer foto’s gemaakt dan wij nu nog hebben, omdat mijn vader bijvoorbeeld veel portretfotografie deed, en die foto’s met negatieven gingen naar Nederland voor de familie. Ook werden foto’s genomen van huizen op Emmastad en Julianadorp voor familie in Nederland. Fotograferen was in die jaren niet zo algemeen als nu. Nu is het klik klik en even op internet zetten. Ons huis in Emmastad had achterin, naast de meidenkamer, de waskamer. Daar had mijn vader zijn donkere kamer.

Huishouding en wonen in Emmastad
Ik zal nooit vergeten, eenmaal per week kwam er een oude Curacaose dame om te strijken. En ik zal nooit vergeten hoe verbaasd wij waren en/of gegiecheld hebben. Toen zij een sigaret opstak en deed zij het brandende deel in haar mond. Zo rookte zij haar sigaret. Wij hadden een inwonende hulp in de huishouding, Gwendelyn Charles uit St. Kitts. Die is jaren bij ons gebleven en terwijl ik dit typ hoor ik weer haar stem. Ik hoor haar nog erbarmelijk huilen op haar kamer, bleek dat ze een brief had gekregen dat haar moeder – toen erg ver weg – was overleden. We hebben haar met zijn allen getroost. Later is ze teruggegaan naar St. Kitts en moet daar intussen overleden zijn.
Bij dat zoeken kwam ik een foto tegen van onze tuin op Wilhelminalaan 7 en zag daar de waterkraan in de tuin. Toen ging mij ineens een lichtje op. Die kraan, zat aan een betonnenpaal. Maar ik realiseerde mij ineens dat wij drie soorten waterleiding hadden. Een kraan in de keuken, voor drinkwater, dan water voor de douche, w.c. enz en twee kranen in de tuin alleen voor het sproeien. Dit water was balastwater dat de tankers bij zich hadden, als ze leeg naar Curacao voeren. Dit water kwam in een grote opslagtank. Hiermee kon men de tuin sproeien. Als kleine jongen herinner ik mij dat mijn vader bezig was met sproeien toen er ineens olie uit de kraan kwam. Ik zie hem nog naar de telefoon rennen. Wat was er aan de hand? In dat balastwater zat uiteraard ook olie. In de opslagtank dreef de olie óp het water, maar als het water op was, kwam de toplaag, olie, mee Dan werd een andere tank aangekoppeld of kon niemand meer de tuin sproeien, totdat er weer een tanker met balastwater binnen was. Hier heb ik nooit meer aan gedacht, totdat ik die foto met die tuinkraan zag.

Werken voor Shell op Curacao
De mensen die uitgezonden werden door Shell bleven doorgaans maar een paar jaar op Curacao. Na vier of zes jaar ging men vier tot zes maanden met verlof naar Nederland en velen werden dan naar een andere raffinaderij ergens in de wereld uitgezonden. Er zijn maar een paar die meerdere perioden op Curaçao zijn geweest. Zoals mijn vader. Dat had twee redenen. Hij was verknocht aan het eiland, sprak ook met de locale bevolking Papiamentu [Hij zou ook nooit de mensen op het laboratorium verboden hebben Papiamentu te praten! Zou je hier de Achterhoekers, de Groningers, de Friezen verbieden om onderling hun eigen taal of dialect te spreken?]. De andere reden was dat Shell in Nederland, Punta Cardon enz. niet veel huizen hadden waar zo’n groot gezin in paste. In 1946 mocht iedereen voor zes weken met verlof naar Nederland en toen had een directeur van de CPIM – die absoluut niet met mijn vader kon opschieten – het voor elkaar gekregen dat hij overgeplaatst werd naar Rotterdam. Het schijnt dat mijn vader gedreigd heeft ontslag te nemen als men dat deed. Mijn moeder vertelt dat het een paar spannende dagen waren, maar ze lieten mijn vader weer naar Curacao gaan. Ik kan mij voorstellen hoe dat gegaan is, want ik heb ook voor dergelijke beslissingen gestaan, dus echt een zoon van mijn vader.”