Het Curaçaogevoel van José van Veen

Tijdens haar vakantie op Curaçao leerde José van Spall – van Veen [43 jaar, geboren in Leiden] In 1996 haar man kennen. Twee maanden na die vakantie zegde ze haar baan in Nederland op, verhuurde ze haar huis en pakte ze haar koffers. Op Curaçao ging ze direct samenwonen. Later trouwde ze en kreeg ze er een dochter. In 2002 ging ze met man en dochter terug naar Nederland. Maar sinds twee jaar woont ze met haar gezin, in de tussentijd uitgebreid met een zoon, weer op Curaçao.
Ze werkt voor Crapps, Caribbean Apps, een bedrijf dat een half jaar geleden is opgericht door twee van haar vriendinnen. Ze maakte de foto’s voor de Curacao App, Bonaire App en Aruba App. Naast het fotograferen zit ze op kantoor om de informatie van de Apps up-to-date te houden.

Het is het klimaat en de zon, maar ook de vrolijkheid en kleurrijkheid van Curaçao die haar aanspreken. De gemakkelijke en relaxte instelling van de mensen bevalt haar meer dan goed: “Ik voel mij hier zo vrij. Nederland is ook mooi, maar daar is het meestal grijs. En in Nederland moet er toch te veel en is alles gehaast”.

Fotograferen heeft ze altijd leuk gevonden om te doen. Sinds ze zeven jaar geleden een goede camera aanschafte, is ze veel meer gaan fotograferen. Vanaf het moment dat ze terug op het eiland kwam, is ze gerichter gaan fotograferen. Haar camera heeft ze altijd bij zich. Fotograferen heeft de manier waarop ze kijkt veranderd. “Ik rijd met een hele andere blik rond en zie nu veel meer. Ik vind het ontzettend leuk om te doen”, vertelt José.
Wat betreft een onderwerp om te fotograferen heeft José niet echt een voorkeur: “het kan een moment zijn als ik ergens rijd of ben. Ik zie opeens iets en denk dat moet ik fotograferen! Een mooi uitzicht, een gevel, een vogel whatever.” Op de volgende pagina kun je bekijken wat haar aandacht trok en waar ze haar camera op heeft gericht.

Rakumin

“Hé Gorda, waar ben je?” Gealarmeerd door de stilte hoort ze hem aanstampen. De houten vloer in het huis verraadt hem. Altijd. Ze weet precies waar ze moet gaan zitten en hoeveel tijd ze dan heeft. Ze fluistert nog een snel ‘ayo’ en klikt haar dochter weg.
“Wat was je aan het doen?” Ze zit tussen de ongevouwen was op hun bed. Haar handen bewegen werktuigelijk en maken stapeltjes. Antwoord geeft ze niet aan de man die in zijn witte onderhemd in de deurpost staat. Dat is ook niet de bedoeling. Hij prefereert een monoloog.
“Ik heb honger. Ga koken.” Commando’s. Hij blaft commando’s en ze voelt de irritatie als een etterende bult aanzwellen. Rustig Gorda, rustig. Als die bult knapt, heb je een probleem. Zoals ze tien jaar geleden had. Het had zo eenvoudig geleken. Het gele pakje was zo klein, zo onschuldig. Rakumin stond erop. Om van ratten af te komen. Ze had goed gedoseerd. Elke dag een beetje door z’n eten. In twee maanden tijd was hij in een mager halflijk veranderd. De dokter kon niks vinden. “Vaker kleine hapjes eten.” Met plezier en zorg had ze zich daarom bekommerd. Elke dag. Totdat ze door hem werd betrapt. De rechter gaf haar drie jaar. En twee jaar voorwaardelijk. Ze betuigde spijt en hij had haar teruggenomen. Stond bij de poort van de gevangenis op de dag dat ze vrij kwam. Maar helemaal vrij was ze nooit geweest. Niet sinds ze bij Gino was.
In de keuken staat zijn stoel al klaar. De stoel waarop hij zit terwijl zij kookt. Ze zucht en wast haar handen. Wachten moet ze nu totdat hij er ook is. En alle ingredienten inspecteert.
Het potje pika op tafel is nieuw en ongebruikt. Gino draait het open en bedeelt zichzelf rijkelijk. Op z’n rijst, naast zijn dradu. Hij neemt meer dan de helft van de gebakken bananen. En van de komkommersalade is ook al niet veel meer over. Hij smakt, eet alleen met een lepel. Veegt zijn mond af met de rug van zijn hand. “Goede pika,” zegt hij waarderend. “Van de Chino?”
Ze kijkt op. Heel even flikkert er iets in haar ogen.
“Nee hoor,” zegt ze dan rustig. “Die heb ik helemaal zelf gemaakt.”

Pop’s Place | een stukje heerlijk Curacao

Aan het einde van de Caracasbaai zit Pop’s Place. Een gezellig strandtaverne gehuld in vrolijke kleuren, met een lekker klinkende naam en een uitstekende lokale menukaart. Ooit begonnen met een container aan het strand zonder water of stroom is Pop’s Place inmiddels uitgegroeid tot een volwaardig restaurant met als allerbeste specialiteit, de gastvrouw zelf. Elf jaar geleden begon de Curaçaose Poppy Josefina [1954] aan dit horeca-avontuur en voorlopig is ze nog niet van plan daarmee te stoppen. Stukje bij stukje bouwde ze uit tot een onderneming, die veertien mensen van een inkomen voorziet. Ze heeft nog altijd zichtbaar plezier in haar werk. Cpost sprak met de vrouw die haar vaste klanten ‘mi yunan’ [mijn kinderen] noemt en vroeg naar haar geheim. “Ik houd van mensen. Maar men moet me geen ‘grapjes’ flikken. Daar houd ik niet van. Gedraag je, houd je aan de regels. Ik houd de zaak strak in de gaten. Geen bochincha hier.”
Niet alleen in de keuken zwaait ze de scepter, Poppy is overal en druk met alles. Een zakenvrouw, die enkel de lagere school afmaakte, maar voorzien is met een goed verstand en een talent voor weten wat lekker is. “Ik heb ze hier allemaal al gehad. De koks van de grote hotels. Ze zien dat de borden leeg gaan. Ze willen mijn recepten weten. Dan lach ik en zeg: dat kost je dan 150 gulden per minuut dat ik praat. Mijn recepten krijgen ze niet. Ben je gek!”
Ook steeds meer toeristen weten Pop’s Place te vinden. Het is er heerlijk toeven met uitzicht op de baai. “Als ik dood ben, wil ik hier begraven worden”, vertelt Poppy, “En dan hoop ik dat andere Curaçaose vrouwen er wat van geleerd hebben. Wij kunnen het zelf. Als we maar willen. We moeten een droom hebben. En daarvoor werken. Denk je dat ik het niet moeilijk heb gehad? Echt wel! Maar ik geloof in wat ik doe. En dat heeft me gebracht waar ik nu ben.”
Anthony, één van haar drie kinderen, is op Curaçao wanneer Cpost Pop’s Place bezoekt. Zichtbaar trots is hij op zijn moeder. Na het interview poseren ze samen, terwijl er ter plaatse een facebookstrategie wordt bedacht. Want vooruitgaan daar gaat het om.